Κατηγορίες και πρότυπα υποδημάτων ασφάλειας: S1, S2, S3, S6, S7, S7L, S7S και τι σημαίνουν στην πράξη

Όταν κάποιος ψάχνει παπούτσια ασφαλείας, το πιο συχνό λάθος είναι να συγκρίνει «μοντέλα» αντί να συγκρίνει κατηγορίες υποδημάτων ασφάλειας. Οι κωδικοί S1, S2, S3 (και πλέον S6, S7, S7L, S7S) δεν είναι διαφημιστικοί όροι. Είναι τεχνικές απαιτήσεις του προτύπου EN ISO 20345 και δείχνουν ξεκάθαρα αν ένα υπόδημα καλύπτει υγρασία, διάτρηση, πρόσφυση και ειδικές συνθήκες εργασίας.

Ο στόχος αυτού του οδηγού είναι απλός: να μπορείς να διαβάζεις σωστά τις πιστοποιήσεις σε υποδήματα ασφαλείας και να επιλέγεις κατηγορία (S1/S2/S3 ή S7/S7S) με βάση το περιβάλλον και όχι με βάση την εικόνα ή τις γενικές περιγραφές.

Τι καλύπτει το EN ISO 20345 (και γιατί έχει σημασία)

Το EN ISO 20345 είναι το βασικό ευρωπαϊκό πρότυπο για υποδήματα ασφάλειας. Η βάση όλων των κατηγοριών είναι το προστατευτικό κάλυμμα δακτύλων (toe cap) αντοχής 200J, μαζί με συγκεκριμένες δοκιμές αντοχής και απόδοσης. Από εκεί και πέρα, οι κατηγορίες S1, S2, S3 και οι νεότερες S6, S7 διαφοροποιούνται κυρίως σε: νερό/υγρασία, διάτρηση, σόλα και στεγανότητα.

S1: βασική κατηγορία για στεγνό περιβάλλον

Τα παπούτσια ασφαλείας S1 είναι σχεδιασμένα για εσωτερικούς χώρους και συνθήκες χωρίς νερά ή μόνιμη υγρασία. Αν υπάρχει συχνό πλύσιμο, βρεγμένα δάπεδα ή εργασία σε εξωτερικό χώρο, το S1 συνήθως δεν είναι σωστή βάση.

Τι περιλαμβάνει συνήθως το S1:

• Toe cap 200J
• Κλειστή φτέρνα
• Αντιστατικές ιδιότητες (A)
• Απορρόφηση ενέργειας στη φτέρνα (E)

S1P / S1PL / S1PS: S1 με προστασία διάτρησης (το σημείο που αλλάζει το 2022)

Παραδοσιακά θα έβλεπες το S1P για να δηλώνει ότι το παπούτσι έχει προστασία διάτρησης. Στο νεότερο πλαίσιο σήμανσης του EN ISO 20345:2022, η προστασία διάτρησης διαχωρίζεται πιο καθαρά, επειδή δεν είναι όλα τα αντιδιατρητικά υλικά ίδια.

Τι μπορεί να συναντήσεις:

• P: μεταλλική αντιδιατρητική προστασία
• PL: μη μεταλλική αντιδιατρητική προστασία (δοκιμή με «μεγάλη» ακίδα 4,5 mm)
• PS: μη μεταλλική αντιδιατρητική προστασία (δοκιμή με «μικρή» ακίδα 3,0 mm)

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορείς να δεις S1PL ή S1PS αντί για το κλασικό S1P, ειδικά σε μοντέλα με υφασμάτινη/σύνθετη αντιδιατρητική σόλα.

S2: κατηγορία για υγρασία στο επάνω μέρος (WPA/WRU)

Τα παπούτσια ασφαλείας S2 είναι η επιλογή όταν υπάρχει υγρασία ή πιτσιλιές, αλλά δεν υπάρχει έντονος κίνδυνος διάτρησης από καρφιά/ρινίσματα/αιχμηρά αντικείμενα.

Στη νεότερη σήμανση, ο δείκτης που αφορά την απορρόφηση/διείσδυση νερού στο επάνω μέρος εμφανίζεται ως WPA (σε παλαιότερες αναφορές θα το βρεις και ως WRU). Η ουσία είναι ότι αφορά το επάνω μέρος και όχι πλήρη στεγανότητα όλου του παπουτσιού.

S3 / S3L / S3S: η πιο συνηθισμένη βάση για τεχνικές εργασίες

Τα παπούτσια ασφαλείας S3 είναι η «ασφαλής βάση» για πολλά τεχνικά επαγγέλματα, εργοτάξια και εξωτερικές εργασίες, επειδή συνδυάζουν προστασία από υγρασία στο επάνω μέρος (WPA/WRU) και αντιδιατρητική προστασία.

Τι περιλαμβάνει το S3:

• Ό,τι έχει το S2 (WPA/WRU στο επάνω μέρος)
• Αντιδιατρητική προστασία (P / PL / PS, ανάλογα με τη σήμανση)
• Ανάγλυφη σόλα (cleated outsole) για πιο σωστή συμπεριφορά σε ανώμαλο έδαφος

Εδώ εμφανίζονται και τα S3L και S3S, που ουσιαστικά δείχνουν ότι η αντιδιατρητική προστασία είναι μη μεταλλική και ανήκει σε κατηγορία δοκιμής τύπου PL ή PS.

S6: σαν S2, αλλά με πλήρη στεγανότητα (WR)

Η κατηγορία S6 εισήχθη για να ξεχωρίζει τα υποδήματα ασφάλειας που είναι σχεδιασμένα για παρατεταμένη έκθεση σε νερό, με στεγανότητα σε επίπεδο WR (δηλαδή στεγανότητα του υποδήματος ως κατασκευή). Πρακτικά, μπορείς να το δεις ως «S2 με WR».

Αν το βασικό πρόβλημα στη δουλειά είναι ότι «μπαίνει νερό» ή η εργασία γίνεται συστηματικά σε πολύ βρεγμένες συνθήκες, το S6 είναι η κατηγορία που στοχεύει ακριβώς σε αυτό.

S7: σαν S3, αλλά με πλήρη στεγανότητα (WR)

Η κατηγορία S7 είναι η εξέλιξη για πραγματικά απαιτητικά, μόνιμα βρεγμένα περιβάλλοντα. Μπορείς να το διαβάσεις πρακτικά ως «S3 με WR»: έχει χαρακτηριστικά τύπου S3 (άρα και αντιδιατρητική προστασία), αλλά επιπλέον είναι σχεδιασμένο για πλήρη στεγανότητα (WR) ώστε να μην μπαίνει νερό μέσα στο υπόδημα.

Αν κάποιος ζητά «όσο πιο αδιάβροχα γίνεται» σε παπούτσια ασφαλείας, τότε η συζήτηση δεν είναι απλά S3. Σε πολλές περιπτώσεις, η σωστή κατεύθυνση είναι S7, γιατί ο στόχος είναι η στεγανότητα όλου του παπουτσιού και όχι μόνο ένα επάνω μέρος με υδροαπωθητική συμπεριφορά.

S7L και S7S: η λεπτομέρεια που μετράει στη διάτρηση

Στα υποδήματα ασφάλειας S7 θα συναντήσεις και τις παραλλαγές S7L και S7S. Αυτές οι ενδείξεις σχετίζονται με τον τύπο/επίπεδο της μη μεταλλικής αντιδιατρητικής προστασίας:

• S7L: αντιδιατρητική προστασία μη μεταλλική αντίστοιχη του PL (δοκιμή με 4,5 mm)
• S7S: αντιδιατρητική προστασία μη μεταλλική αντίστοιχη του PS (δοκιμή με 3,0 mm)

Με απλά λόγια: το S7 είναι «στεγανό + με προστασία διάτρησης». Τα S7L/S7S εξηγούν τι είδους προστασία διάτρησης έχει, κάτι που βοηθάει όταν συγκρίνεις παπούτσια ασφαλείας S7 μεταξύ τους και θες να δεις αν η αντιδιατρητική προστασία είναι μεταλλική ή μη μεταλλική και σε ποια δοκιμή αντιστοιχεί.

SR: αντιολισθητικότητα (σημαντικό, αλλά όχι «μαγικό»)

Η ένδειξη SR αφορά δοκιμές ολίσθησης και είναι από τις πιο χρήσιμες πληροφορίες στα παπούτσια εργασίας και παπούτσια ασφαλείας, ειδικά σε χώρους με νερά, λάδια ή καθαριστικά. Παρ’ όλα αυτά, η αντιολισθητικότητα εξαρτάται και από το δάπεδο, τη ρύπανση, τη φθορά της σόλας και τον τρόπο βάδισης. Το SR είναι απαραίτητο σε πολλά περιβάλλοντα, αλλά δεν σημαίνει «δεν γλιστράει ποτέ».

FO: αντοχή σόλας σε πετρελαιοειδή

Η ένδειξη FO δείχνει αντοχή της εξωτερικής σόλας σε πετρελαιοειδή. Είναι πρακτική απαίτηση για συνεργεία, βιομηχανία, συντήρηση και χώρους όπου υπάρχουν λάδια/καύσιμα. Αν σε ενδιαφέρει η χημική/λιπαντική καταπόνηση στη σόλα, το FO είναι ένδειξη που πρέπει να κοιτάς.

CI, HI, HRO: κρύο, ζέστη, θερμή επαφή

Πολλά υποδήματα ασφάλειας δεν αποτυγχάνουν επειδή «δεν έχουν toe cap», αλλά επειδή δεν ταιριάζουν στο θερμικό περιβάλλον. Οι παρακάτω ενδείξεις λύνουν συγκεκριμένα προβλήματα:

• CI: θερμομόνωση από ψύχος (μείωση μεταφοράς κρύου από το έδαφος)
• HI: θερμομόνωση από θερμότητα (μείωση μεταφοράς ζέστης από το έδαφος)
• HRO: αντοχή της σόλας σε υψηλή θερμοκρασία επαφής (όχι το ίδιο με HI)

WR έναντι WPA: ο πιο συχνός λόγος σύγχυσης για «αδιάβροχα παπούτσια ασφαλείας»

Σε επίπεδο επιλογής, εδώ γίνεται η περισσότερη ζημιά. Το WPA (ή παλαιότερα WRU) αφορά το επάνω μέρος και το πόσο αντιστέκεται σε διείσδυση/απορρόφηση νερού. Το WR αφορά το υπόδημα ως κατασκευή και το αν είναι στεγανό συνολικά.

Αν σε ενδιαφέρει «να μην μπαίνει νερό μέσα», ειδικά σε παρατεταμένη έκθεση, το σημείο αναφοράς είναι το WR και εκεί μπαίνουν στο παιχνίδι κατηγορίες όπως S6 και S7 / S7S. Αν απλά θες καλύτερη συμπεριφορά σε πιτσιλιές/υγρασία στο επάνω μέρος, τότε μιλάς για S2/S3 με WPA.

Σύνοψη κατηγοριών: τι να κρατήσεις

Η σωστή κατηγορία υποδημάτων ασφάλειας δεν είναι θέμα προτίμησης, αλλά θέμα πραγματικών συνθηκών εργασίας. Όταν το παπούτσι δεν είναι σχεδιασμένο για υγρασία, λάσπη, κίνδυνο διάτρησης ή θερμικές καταπονήσεις, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η άνεση – είναι η ασφάλεια, η αντοχή στον χρόνο και τα περιττά κόστη από λάθος επιλογές.

Επικοινώνησε μαζί μας και πες μας σε τι περιβάλλον εργάζεσαι (χώρος, υγρασία, επιφάνεια, είδος εργασιών). Με βάση τα πραγματικά δεδομένα της δουλειάς σου, θα σου προτείνουμε τη σωστή κατηγορία υποδημάτων ασφάλειας, ώστε να επενδύσεις μία φορά και σωστά.